HARPUT-TOP TOP ÇEŞMESİ
Klasik bir Osmanlı yapısı olan Top Top Çeşmesi, Harput'un kuzeyine düşen bir derenin yamacı üzerindedir. Yaklaşık 2 metre yüksekliğinde, 3 metre derinliğinde ve 2 metre genişliğinde olan bu çeşme, sonradan tamir edildiği için bilhassa tonoz kısmı betonla kapatılmıştır.
Çeşmenin sadece kapısı durumunda olan kemer, kesme taştır. Diğer kısımları şekilsiz taşlardan yapılmıştır. Suyu hâlâ içenleri ferahlatacak kadar soğuktur.
Çeşme; şehrin dışında ve oldukça meyilli bir yamaca yapıldığı için kuzey duvarı gömülüdür. Önünde küçük bir düzlük ve etrafında da altı adet top kavak bulunur. (Kitabın ikinci baskısını yapmak için yeniden gittiğimizde kavaklar kesilmişti.) Bu kavakların şeklinden dolayı çeşmeye de Top Top denmiştir.
Eskiden işret ehlinin iltifat ettiği Top Top, bir dere ağzı olması hasebiyle sesi güzel olanların mayaları için ideal bir deneme yeriydi. Çekilen uzun havaların, bir tepe üzerinde olan Harput'a ve bilhassa karşıdaki Çatalkaya'ya yayılacağı muhakkaktı. Bir anlamda aşıklar, burada söyledikleri türkülerle dam üstünde yatan sevgililere mesaj verirlerdi.
Kitabesi olmayan çeşmenin suyu, bir taş blokun içine yerleştirilen borudan akar. Suyun aktığı yerde taştan ve oldukça eski bir yalak bulunur. Yapının ön tarafı güney doğu istikametindedir.
Evlerden uzak olan çeşme, hususî ziyaretçilerinden başka kimseye su veremz.
YUKARI FIRATTA TARİHİ ESERLER Lütfi PARLAK